بخش مراقبت های ویژه نوزادان (NICU) بیمارستان شریعتی واقع در خیابان کارگر جنب بیمارستان قلب تهران به مساحت تقریبی هشتاد متر مربع در طبقه دوم آن در مجاورت بخش زنان و زایمان، بخش نوزادان و اتاق عمل و اتاق زایمان قرار دارد.

این واحد از پیش ساخته شده از تاریخ پنجم دی ماه  1385 بعد از ماهها، فعالیت جهت تجهیز وسایل، پرسنل و سایر موارد به طور فعال شروع بکار نمود و از همان ابتدا با تمام ظرفیت مسئول پذیرش و مراقبت ویژه از نوزادان نارس یا نوزادان ترم پرخطر و بیمار بوده است. گشایش این واحد باتوجه به ظرفیت بالای پذیرش مادران باردارِ پرخطر و حضور بخش ناباروری در این بیمارستان حائز اهمیت بوده است. بطور که قبل از آن این نوزادان بسیار نارس و بیمار مجبور به انتقال به سایر بیمارستانها جهت مراقبت ویژه بوده اند که مسلماً تعداد بیشماری از آنان به علت فرآیند انتقال دچار مشکل شده و مرگ و میر و موربیدیته آنها به طور قابل توجهی افزایش می یافت.

این بخش دارای یک سالن عمومی شامل 4 تخت احیاء و سه دستگاه تهویه مکانیکی مجهز به کلیه Mode های تنفسی و حتی High frequency می باشد. هر بیمار دارای مانیتور پالس اکسی متر، اندازه گیری فشار خون، ساکشن مرکزی و پمپ انفوزیون،سرنگ پمپ و کلیه تجهیزات خاص تنفسی نوزادان می باشد.

در این واحد یک  اتاق ایزوله دارای 2 انکوباتور پیشرفته جهت مراقبت از نوزادان نسبتاً بهبود یافته تعبیه شده است که مجهز به پالس اکسی متر و ساکشن، انفوزیون پمپی وسایل خاص تنفسی می باشد سایر قسمتهای این بخش شامل اتاق پزشک، اتاق وسایل آلوده، اتاق وسایل تمیز، اتاق تعویض لباس پرسنل پرستاری، انباری و استیشن پرستاری می باشد. در ضمن فضای محدود جهت حضور ملاقات والدین با پزشک وجود دارد.

در این فضا سینک های متعدد با مواد شوینده و ضد عفونی کننده Decocept  جهت سهولت و سرعت شستشوی بیشتر برای پرسنل و پزشکان تعبیه شده است و یک پرسنل خدماتی آموزش دیده و توجیه شده که فعالیتش محدود به فضای NICU است، مسئول نظافت و ضد عفونی کردن روزانه بخش می باشد.

مانیتور مرکزی در بخش استیشن پرستاری جهت مانیتور کردن نوزادان توسط پرسنل پرستاری وجود دارد .راند روزانه بخش در شیفت صبح توسط پزشک فوق تخصص نوزادان انجام می شود و کلیه اقدامات ویژه مانند تجویز سورفکتانت، انتوباسیون، تنظیم Setup دستگاه تهویه مکانیکی و کلیه دستورات روزانه توسط ایشان در پرونده درج می گردد. در ضمن آموزشهای نظری و عملی بر بالین نوزاد جهت مراقبت بهتر برای پرسنل پرستاری انجام می شود و کنفرانسهایی دراین خصوص ارایه می شود و بررسی کیفیت مراقبت ویژه بررسی می گردد. پزشک فوق تخصص نوزادان مسئول مشاوره بخش زایمان در مورد زایمانهای پرخطر بوده و برای زایمانهای پرخطر در اتاق عمل حضور داشته و مسئول احیاء مراقبت از نوزاد از بدو تولد می باشد پزشکان متخصص که مقیم NICU در شیفت عصر و شب می باشند نیز مسئول حضور بر بالین کلیه نوزادان متولد شده در آن شیفت جهت احیاء و مراقبت از بدو تولد می باشد که کلیه فعالیت های ایشان نیز تحت نظارت پزشک فوق تخصص نوزادان می باشد. در ضمن پروتکل های آموزشی و عملی مشخص جهت درمان مشکلات نوزادی در بخش وجود دارد و کلیه پزشکان با روش احیاء، تهویه مکانیکی، تجویز سورفکتانت، انتوباسیون، تعبیه Chest tube، کاتتریزاسیون ورید نافی و درمانهای اورژانس آگاهی دارند. در هر شیفت کاری دو پرستار آموزش دیده جهت مراقبت ویژه از نوزادان حضور دارند که در موارد لازم به سه نفر افزایش می یابد و پزشک مسئول نظارت به فرایند کاری آنهاست. این پرستاران کلیه دوره های آموزشی ویژه مراقبت از نوزادان از قبیل احیاء، تغذیه با شیر مادر، مراقبت از نوزادان پرخطر را گذرانده و با شیوه کار با دستگاههای تنفسی و مراقبتهای خاص تنفسی توسط پزشک فوق تخصص نوزادان آشنایی و مهارت یافته اند.

به والدین نوزادانی که وضعیت پایدارتری پیدا کرده اند، اجازه داده می شود که بر بالین نوزاد خود حضور داشته و تدریجاً شیوه نگهداری نوزاد را بیاموزند و در مراقبت های بعمل آمده بر روی نوزادان شرکت فعال داشته باشند. در ضمن پزشکان مسئول به طور 24 ساعته جوابگوی سوالات والدین در خصوص نوزادانشان می باشند. از نظر آموزش، دانشجویان پزشکی معرفی شده از طرف بخش کودکان دانشگاه علوم پزشکی تهران، طبق برنامه به طور مداوم در بخش حضور داشته و از نزدیک با شیوه مراقبت های نوزادی،  احیاء نوزاد، معاینه فیزیکی نوزاد آشنا شده و مباحث شایع در طب نوزادان مورد بحث و نظر قرار می گیرد.

جهت پیگیری دقیق نوزادان ترخیص شده درمانگاه به صورت 1 روز در هفته پذیرای نوزادان جهت مراقبت ها و دستورات پس از ترخیص و پایش رشد و نمو و تکامل نوزادان، تحت نظارت توسط پزشک فوق تخصص نوزادان می باشد.

 توصیف اهداف خدماتی والدین بخش

هدفهای خدماتی این بخش مهیا نمودن موارد ذیل است:

      1-      مراقبت های ویژه از نوزادان نارس یا رسیده که نیازمند خدمات ویژه پزشکی هستند.

2-      احیاءموثر وصحیح برای نوزادانی که در این بیمارستان بدنیا می آیند.

3-   پیگیری دقیق برای کودکانی که هنگام ترخیص مشکلات پزشکی و جراحی داشتند و نیز همکاری نزدیک با سرویسها و تخصص های تحقیقاتی

4-   بهبود کیفیت مراقبت های ویژه نوزادان و رساندن این بخش به جایگاه پیشرو در این زمینه از طریق آموزش مداوم و برنامه های تحقیقاتی

5-   ایجاد یک رابطه نزدیک با بخش زایمان و پریناتولوژی بصورت حضور فلوپری ناتالوژی (هفته ای 1 بار) و مشاوره در مورد حاملگی های پرخطر –کنفرانس های مشترک نوزادان و پری ناتالوژی

6-      آموزش دانشجویان پزشکی در زمینه علوم مربوطه به نوزادان

7-      آموزش پرستاران

8-      ارائه خدمات با کیفیت بالا به همه مراجعین بدون توجه به سطح اقتصادی- اجتماعی و اعتقادات و مذهب

فعالیتهای عمده بالینی بخش NICU

      1-      مشاوره قبل از تولد برای حاملگی های پرخطر

2-      پوشش بیست و چهار ساعته برای بخش زایمان و بعد از زایمان

3-      سیستم کامل با وسایل مجهز جهت انتقال نوزادان خاص

4-      خدمات بیست و چهار ساعته برای بیماران بستری در بخش

5-      کلینیک بیماران جهت پیگیری

مشخصات عمده خدماتی بخش نوزادان

بخش NICU بیمارستان شریعتی شامل موارد زیر می باشد.

       1-        6 تخت Intensive Care که در اغلب موارد تمام تختها اشغال بوده اند.

2-        تعداد مناسبی از پرسنل پرستاری آموزش دیده

3-        پوشش بیست و چهار ساعته فوق تخصصی نوزادان و متخصص کودکان جهت مراقبت ویژه نوزادان

4-        وسایل مجهز و کاملاً جدید

5-        کلینیکی مناسب برای پیگیری بیماران برای پیش بینی عواقب کوتاه و بلند مدت

6-        سرویس 24 ساعته نقل و انتقال جهت نوزادانی که مشکلات جدی جراحی داشته باشند.

7-         دسترسی 24 ساعته به اینترنت Online جهت آموزش پزشکان و پرستاران

NICU یک بخش مراقبتی 24 ساعته می باشد. با توجه به حضور نوزادان بسیار پرخطر (نوزادان نارس) نیاز به تخصص خاص جهت مراقبت بهینه از این بیماران را می طلبد. 



 مراقبت های خاص تخصصی و فوق تخصصی که در بخش انجام می شود شامل

      1-      کاتتراسیون شریان نافی

2-      کاتتراسیون ورید نافی

3-      تعبیه Chest tube

4-       تهویه مکانیکی Conventional  و در موارد لازم High frequency

5-   سونوگرافی پرتابل در موارد خاص برای نوزادانی که قادر به انتقال به بخش رادیولوژی نیستند توسط فوق تخصص نوزادان انجام می شود. (دستگاه سونوگرافی متعلق به اتاق سونوگرافی بخش پری ناتالوژی ی باشد).

6-      تعویض خون نوزادان

بخش های اصلی مرتبط با NICU

 بخش زایمان، پری ناتالوژی، نازایی 

 کاردیولوژی بیمارستان

بخش ارتوپدی و جراحی مغز و اعصاب 

 رادیولوژی 

 خدمات 24 ساعته آزمایشگاهی شامل بیوشیمی، میکروبیولوژی، هماتولوژی و انتقال خون

بخش چشم پزشکی بیمارستان فارابی جهت تشخیص بموقع و درمان موارد رتینوپاتی نوزادی 

 پاتولوژی

 مرکز شنوایی سنجی معتبر جهت کلیه نوزادان پرخطر 

 بخش فیزیوتراپی بیمارستان 

 سیستم خدمات اجتماعی بیمارستان (مددکاری) 

 گروه مهندسی پزشکی 

 سرویس کنترل عفونت بیمارستان 

 سونوگرافی 

 واحد CSR

اتاق شیر جهت مادران

واحد پایش گازهای خونی (ABG)

 واحد مراقبت پرستاری

پرسنل پرستاری متشکل از یک سرپرستار و 2 تا3 پرستار متبحر و آموزش دیده در هر شیفت کاری برای مراقبت از نوزادان پرخطر می باشد.

پرستاران ارشد حجم کاری را از نزدیک تحت نظر دارند و بر کار پرستاران دیگر نظارت داشته تا از کیفیت مطلوب مراقبت های انجام شده بر روی نوزادان اطمینان حاصل نمایند.

این پرستاران هم اکنون مشغول فراگیری مهارتهایی مانند انتوباسیون جهت موارد بسیار اورژانس، چگونگی کار با دستگاههای تنفسی مصنوعی و تنظیم دستگاهها براساس شرایط و نیاز بیمار، چگونگی انجام فیزیوتراپی تنفسی و شیوه انجام ساکشن عمقی (Deep suction) تحت نظارت و آموزش مستقیم فوق تخصص نوزادان می باشند.

پرستاری نوزادان یک تخصص در حال گسترش است که نیازمند امکانات کلینیکی و تکنیکی و استعداد فردی ویژه می باشد.





لیست کشیک ماهانه پزشکان NICU